چهارشنبه, 4 ارديبهشت 1398 English
مهندسی سراميك

 گرایش سرامیک

رشته سرامیک یکی  از زیر مجموعه‌های  رشته مهندسی مواد است. وظیفه اصلی  یک مهندس مواد در ابتدا شناخت ساختمان مواد و خواص آن و شناخت ارتباط بین این ساختار و خواص است و در مواردی  دیگر با توجه به نیاز کاربردی که وجود دارد مواد جدید و ترکیبات جدید را طراحی  نماید. در ابتدا با شنیدن نام سرامیک هر انسانی  به یاد ظروف سفالین می ‌افتد و بسیاری  فکر می ‌کنند که رشته مهندسی  سرامیک یک رشته هنری است و گروهی  دیگر این تصور را دارند که این رشته محدود به ساخت محصولاتی  چون ظروف سفالین، کاشی یا چینی می ‌باشد. اما نکته قابل توجه در رابطه با این شاخه از علم مواد این است که با شناخت و ورود دست‌آوردهای  آن به دنیای  صنعت یک مرحله جدید و یک تحول بزرگ پدید آمد. این شاخه که بسیار هم جوان است ‌سبب شد تا تحول بزرگی  درصنایع هوافضا، الکترونیک، اپتیک، پزشکی  و بسیاری  از علوم دیگر پدید آید. بطورکلی  اگر تعریفی  از سرامیک به شکل ساده و ابتدایی  بدهیم باید بگوییم که مواد سرامیک عبارتند از مواد معدنی  غیرفلزی. کافی است که به اطراف خود نگاه کنید، هر آنچه که جزء مواد آلی  (مانند پلاستیک، چوب و لاستیک)و فلزی  نباشد سرامیک است. پس می ‌بینیم که در دنیای  کنونی  سرامیک‌ها ما را محاصره نموده‌اند. شیشه‌ها از جمله شیشه‌های  ساختمانی ، اپتیک، لترهای  بسیار دقیق اپتیکی، مصالح ساختمانی  از جمله سیمان، کاشی ،‌ چینی  بهداشتی ، نسوزها و کلاهک‌ها و پوشش‌ بیرونی  موشک‌های  فضاپیما و قطعات اصلی  کامپیوتر‌ها، اجزای  درونی  قطعات الکترونیک از جمله IC ها، خازن‌ها،‌ مقاومت‌ها،‌ ایمپلانت‌ها و بسیاری  از قطعاتی  که جایگزین اعضای  بدن انسان می ‌شود، فروالکتریک‌ها، فریمغناطیس‌ها و ابر‌هادی ‌ها و بسیاری  کاربردها و مواد دیگر که همه و همه مدیون شناخت و بوجود آمدن رشته سرامیک است.

 در سال‌های  اخیر رشته‌هایی  مانند مواد زیستی  و نانوتکنولوژی  مورد توجه بسیاری  از محافل علمی ، تحقیقاتی  و صنعتی  جهان قرار گرفته است که رشته سرامیک با دوشاخه بایو سرامیک‌ها و نانوسرامیک‌ها در این رشته‌ها مطرح می ‌باشد. به طورکلی  سرامیک‌ها به دو دسته سنتی  و مدرن تقسیم می ‌شوند. در ایران به شکل عمده صنعت سرامیک متمرکز بر تولید سرامیک‌های  سنتی  است که شامل صنایع شیشه،‌ چینی ،‌ کاشی ،‌سیمان،‌ نسوز و ... بوده است. امکان ادامه تحصیل در این رشته تا مقطع دکترا درداخل کشور وجود دارد، وضعیت ادامه تحصیل در دانشگاه‌های  خارج از کشور نیز در این رشته بسیار مطلوب می‌باشد و این رشته بسیار مورد توجه جوامع صنعتی  و دانشگاهی  جهان است. از دیدگاه وضعیت بازار کار،‌ با توجه به رشد قابل توجهی  که این صنعت در ایران داشته و دارد، بازار کار مناسبی  را می ‌توان برای  آن متصور شد. هر چند با ظرفیت قابل ملاحظه‌ای  که سالانه در این رشته جذب دانشگاه‌ها می ‌شوند تا حدودی  از قطعیت این سخن کاسته می ‌شود. نزدیکی  این شاخه از مهندسی  با رشته‌های  فیزیک و شیمی  بیش از تمامی  رشته‌هاست و بسته به شاخه‌های  خاص به هر یک از دو رشته فیزیک و شیمی کاربردی  نزدیک می ‌شود. دانش‌آموزانی  که علاقمند به درک عمیق‌تر علل پدیده‌های  رفتاری  مواد مختلف و یافتن کاربردهای  نوین و طراحی  مواد جدید متناسب با نیازهای  روزافزون بشری می ‌باشند و به طور کلی  علاوه بر داشتن علایق مهندسی  خود را به علوم نیز نزدیک حس می‌کنند، می‌توانند در این رشته موفق باشند.

درهرحال کشور ما دارای  خلاء های  بسیاری  برای  محصولات و شاخه‌های  جدید و نوین سرامیکی است. همگام با توسعه همه جانبه کشورنیاز فراوانی  به مهندسان و دانشمندان تحصیل کرده در این رشته وجود خواهد داشت و هر فرد متخصص با دارا بودن جدیت، اعتماد به نفس و پشتکار می ‌تواند بازار کاری  مناسبی  برای  خود پدید آورد.

فارغ‌التحصیلان این دوره می‌توانند در زمینه‌های ذیل فعالیت داشته باشند.

 الف- طراحی انتخاب مواد و ارائه روشهای ساخت انواع سرامیكها بخصوص سرامیكهای نوین.

 ب- همكاری در زمینه طراحی، تأسیس و گسترش مراكز صنعتی، تحقیقاتی و آموزشی كشور در قلمرو سرامیك.

 ج- انجام فعالیتهای آموزشی و تحقیقاتی در مراكز آموزش عالی و مؤسسات تحقیقاتی كشور.

فرصتهای شغلی

فرصت‌های‌ شغلی‌ مهندس‌ سرامیک در آزمایشگاه و خط تولید صنایع و مراکز تحقیقاتیِ ساخت دیرگدازهای (نسوز) مصرفی در صنایع دما بالا و  متالورژی؛ ساخت سرامیکهای‌ الکتریکی‌ و مغناطیسی‌ جهت کاربرد در صنایع‌ الکترونیک؛‌ تولید کاشی کف و دیوار، شیشه جام و مظروف، چینی مظروف و چینی بهداشتی، تولید سیمان و آجر؛ ساخت قطعات مصرفی در صنایع‌ اتومبیل‌سازی‌، صنایع‌ ساختمانی‌، صنایع‌ تولید برق، مخابرات‌ و بالاخره‌ تولید هر فرآورده‌‌ سرامیکی‌ است که‌ فارغ‌التحصیل‌ رشته‌ سرامیک‌ می‌تواند در آنها مشغول‌ به‌ کار گشته‌ و به‌ افزایش‌ بهره وری تولید‌ و بهبود کیفیت‌ محصول،‌ کمک‌ نماید.

 


دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول